Asolo Prosecco Superiore i wina z Montello: nieznane Veneto

Asolo to trzecia, najrzadziej wymieniana apelacja prosecco w kategorii DOCG, obok Conegliano Valdobbiadene i Colli Asolani. Leży na wzgórzach Montello, na południowy zachód od Valdobbiadene, i daje wina bardziej wytrawne oraz zwarte niż jej znany sąsiad. Obok musujących powstają tu również białe i czerwone wina niemusujące, w tym te z lokalnej Recantiny, odmiany przez dekady praktycznie zapomnianej.

Gdzie leży Asolo

Asolo to miasteczko w prowincji Treviso, w Veneto, położone na zboczu wzgórza u podnóża Alp Weneckich. Nazywa się je miastem stu horyzontów, bo z murów widać zarówno pasma przedgórza, jak i równinę ciągnącą się w stronę laguny.

Winiarsko istotne jest to, co leży na południe od miasteczka: pasmo Montello oraz wzgórza Asolane. To obszar przedgórza, z glebami zawierającymi żwir i margiel, z dobrą przewiewnością i wyraźną różnicą temperatur między dniem a nocą w okresie dojrzewania. Strefa jest mniejsza i bardziej zwarta niż sąsiednie Conegliano Valdobbiadene.

Na tym samym terenie funkcjonują dwie osobne apelacje: Asolo Prosecco DOCG dla win musujących oraz Montello Asolo DOC dla win niemusujących, białych i czerwonych. Ta druga pozostaje praktycznie nieznana poza Włochami, choć powstają w niej wina o własnym, rozpoznawalnym charakterze.

Asolo Prosecco Superiore DOCG

Apelacja uzyskała kategorię DOCG w 2009 roku, w tym samym czasie co Conegliano Valdobbiadene. Obejmuje osiemnaście gmin wokół Asolo i Montello. Podstawą jest, jak w całej strefie prosecco, szczep Glera, a druga fermentacja zachodzi w zbiorniku metodą Charmat.

Co odróżnia Asolo od sąsiadów, to profil wytrawności. Przepisy pozwalają tu na wersję Extra Brut, a wiele wytwórni właśnie w tym kierunku prowadzi swoje wina. Resztka cukru bywa dwukrotnie niższa niż w typowym Extra Dry ze strefy DOC, co odsłania kwasowość i strukturę zamiast łagodzić je słodyczą.

Z naszej oferty tę apelację reprezentuje Genesis Asolo Prosecco Superiore DOCG Extra Brut za 73 zł, z wytwórni Perlage, która prowadzi uprawę ekologiczną. Wino ma wyraźnie zieloną, cytrusową stronę i krótkie, czyste zakończenie, bez owocowej słodyczy typowej dla prosecco z niższych poziomów piramidy.

Asolo a Conegliano Valdobbiadene

Obie apelacje mają tę samą kategorię DOCG, ten sam szczep i tę samą metodę produkcji. Różni je teren i podejście do wytrawności.

Conegliano Valdobbiadene to strefa stroma, miejscami bardzo trudna w uprawie, z glebami zróżnicowanymi na odcinku kilkuset metrów. Wina stamtąd częściej idą w kierunku Extra Dry i Dry, z zauważalną resztką cukru, która podkreśla ich owocowość. Szczegóły tej strefy opisaliśmy w tekście o Conegliano Valdobbiadene.

Asolo jest bardziej jednorodne i nieco łagodniejsze w ukształtowaniu, a przy tym mniej obciążone turystyką winiarską. Producenci częściej sięgają tu po wersje Brut i Extra Brut, co daje wina wytrawniejsze, lepiej nadające się do stołu niż do samego aperitivo.

Trzecia apelacja w kategorii DOCG, Colli Asolani, bywa mylona z Asolo, bo nazwy brzmią podobnie i dotyczą sąsiadujących terenów. Jeśli interesuje cię pełna struktura nazw w tej kategorii, uporządkowaliśmy ją w tekście o piramidzie jakości prosecco oraz w porównaniu Prosecco DOC czy DOCG.

Montello Asolo DOC, wina niemusujące

Druga apelacja na tym terenie dotyczy win spokojnych. Powstają w niej zarówno białe, jak i czerwone, z odmian lokalnych oraz międzynarodowych.

Białe z Incrocio Manzoni

Incrocio Manzoni to krzyżówka wyhodowana w pierwszej połowie dwudziestego wieku w szkole enologicznej w Conegliano, łącząca cechy Rieslinga i Pinot Bianco. Daje wina o wyższej kwasowości niż większość białych Veneto, z nutą białego kwiatu, limonki i skórki cytrynowej.

W ofercie mamy dwa wina z tej odmiany: Manzoni Bianco za 59 zł z oznaczeniem Colli Trevignani IGT oraz MANZONI Montello Asolo DOC za 96 zł, już w ramach apelacji. Drugie ma więcej ciała i dłuższe zakończenie, przy zachowanej wysokiej kwasowości. Jak te wina wypadają na tle najbardziej znanego białego regionu, porównaliśmy w tekście o Soave.

Czerwone z Recantiny

Czerwone wina z Montello opierają się na odmianach międzynarodowych, przede wszystkim Cabernet Sauvignon i Merlot, ale najbardziej charakterystyczne są te z Recantiny, dawnej odmiany tego terenu. W ofercie reprezentuje ją Recantina Montello Asolo DOC za 109 zł z wytwórni Serafini & Vidotto.

Odmiany międzynarodowe

Na wzgórzach Montello od dawna uprawia się także Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon i Merlot, które w chłodniejszym mikroklimacie przedgórza dają wina o niższym alkoholu i wyraźniejszej kwasowości niż te z południa Włoch. Z tej grupy w naszej ofercie znajduje się Animae Cabernet Franc Veneto IGT za 77 zł, wino produkowane bez dodatku siarczynów.

Recantina, odmiana odzyskana

Recantina to czerwona odmiana związana historycznie z terenem Montello i wzgórz Asolane. W dokumentach z poprzednich stuleci pojawia się jako szczep uprawiany w tej okolicy, ale w dwudziestym wieku niemal zniknęła z winnic, wypierana przez odmiany międzynarodowe i wydajniejsze krzyżówki.

Do uprawy wróciła dzięki pracy kilku wytwórni i instytucji badawczych, które odnalazły zachowane krzewy i rozmnożyły wybrane klony. Dziś zajmuje niewielki areał, a wina z niej pozostają produkcją niszową.

W kieliszku Recantina daje wino średniego ciała, o barwie rubinowej, z aromatem czerwonych owoców, suszonych ziół i nutą pieprzu. Taniny są obecne, ale nie dominujące, kwasowość wyraźna. To profil bliższy winom z chłodniejszych stref północy niż gęstym czerwonym z Valpolicelli, opartym na Corvinie.

Wina z Asolo i Montello: zestawienie

Z czym podawać

Asolo Prosecco w wersji Extra Brut radzi sobie lepiej przy stole niż typowe prosecco. Niska resztka cukru pozwala mu towarzyszyć smażonym rybom, tempurze z warzyw, a także daniom z octem w sosie, które zwykle są dla wina trudne.

Manzoni z Montello pasuje do dań, w których liczy się kwasowość wina: ryb z cytryną, risotto ze szparagami, sałat z serem kozim. Jego wysoka kwasowość radzi sobie też z potrawami smażonymi.

Recantina dobrze wypada przy mięsach pieczonych bez ciężkiego sosu, przy kaczce, przy makaronach z sosem mięsnym. Pieprzna nuta tej odmiany odpowiada na przyprawy, zwłaszcza na rozmaryn i jałowiec.

Jeśli planujesz jesienny obiad z pieczenią, podpowiedzi zebraliśmy w tekście o winie do dziczyzny, a przy deskach serów w artykule o winie do włoskich serów.

Dlaczego Asolo jest mniej znane

Powód jest w dużej mierze liczbowy. Strefa Asolo obejmuje areał kilkukrotnie mniejszy od Conegliano Valdobbiadene, a jej produkcja stanowi niewielki odsetek całego prosecco DOCG. Przy takiej skali trudno zbudować rozpoznawalność nazwy na rynkach eksportowych.

Drugim powodem jest sama nazwa. Większość kupujących zna jedno słowo, czyli prosecco, i ewentualnie drugie, czyli Valdobbiadene. Trzecia apelacja, o nazwie podobnej do czwartej, nie przebija się przez ten szum.

Dla kupującego to jednak sytuacja korzystna: wina z Asolo kosztują zwykle mniej niż te z Valdobbiadene o porównywalnym poziomie, bo nie płaci się w nich za rozpoznawalność apelacji. Podobna logika działa przy winach niemusujących z Montello, które przy swoim poziomie pozostają poza głównym nurtem zainteresowania.

Najczęstsze pytania

Czym jest Asolo Prosecco Superiore?

To jedna z apelacji prosecco w kategorii DOCG, obejmująca wzgórza wokół Asolo i Montello w prowincji Treviso. Powstaje ze szczepu Glera metodą zbiornikową, podobnie jak pozostałe prosecco.

Czy Asolo jest lepsze od Valdobbiadene?

Obie apelacje mają tę samą kategorię DOCG i nie ma między nimi hierarchii. Różni je profil: Asolo częściej występuje w wersjach wytrawniejszych, Valdobbiadene w bardziej owocowych, z wyższą resztką cukru.

Co oznacza Montello Asolo DOC?

To osobna apelacja dla win niemusujących z tego terenu, białych i czerwonych. Nie dotyczy prosecco, które ma własne oznaczenie Asolo Prosecco DOCG.

Co to za szczep Recantina?

Czerwona odmiana historycznie związana z terenem Montello, która w dwudziestym wieku niemal zniknęła z winnic i wróciła do uprawy dzięki pracy kilku wytwórni. Daje wina średniego ciała, o nucie czerwonych owoców i pieprzu.

Czym jest Incrocio Manzoni?

Krzyżówką wyhodowaną w szkole enologicznej w Conegliano, łączącą cechy Rieslinga i Pinot Bianco. Daje białe wina o wysokiej kwasowości i aromacie białego kwiatu.

Ile kosztują wina z Asolo?

Prosecco z tej apelacji zaczyna się w naszej ofercie od 73 zł, białe spokojne z Montello od 59 zł, czerwone z Recantiny od 109 zł.

Czy prosecco z Asolo nadaje się do leżakowania?

Nie, jak całe prosecco pije się je młode, najlepiej w ciągu roku lub dwóch od zbioru. Jego atutem jest świeżość aromatu, która z czasem zanika.

Gdzie leży Asolo?

W prowincji Treviso w Veneto, u podnóża Alp Weneckich, około trzydziestu kilometrów na zachód od Conegliano i niespełna godziny drogi od Wenecji.

Podsumowanie

Asolo i Montello to część Veneto, w której jedna strefa daje trzy osobne rodzaje wina: wytrawne prosecco w kategorii DOCG, białe z Incrocio Manzoni o wysokiej kwasowości i czerwone z odzyskanej Recantiny. Wszystkie trzy pozostają poza głównym nurtem uwagi, co przy porównywalnym poziomie przekłada się na niższą cenę niż w apelacjach rozpoznawalnych.

Jeśli znasz już prosecco z Valdobbiadene, Asolo w wersji Extra Brut pokaże, jak to samo wino zachowuje się przy niższej resztce cukru. Pełny obraz regionu wraz z pozostałymi apelacjami opisaliśmy w przewodniku po winach z Veneto.