Maremma i Morellino di Scansano: nadmorska Toskania

Maremma to nadmorski pas Toskanii, przez stulecia uważany za jej najmniej atrakcyjną część, a dziś źródło win, które kosztują mniej niż te ze wzgórz, a bywają od nich przyjemniejsze w piciu. Powstaje tu Morellino di Scansano, czyli Sangiovese w wersji nadmorskiej, oraz Vermentino z nutą soli. Poniżej, czym ta część regionu różni się od Chianti i Montalcino.

Gdzie leży Maremma

Maremma zajmuje południowo zachodnią część Toskanii, od okolic Grosseto po granicę z Lacjum, i sięga od wybrzeża Morza Tyrreńskiego po pierwsze wzniesienia w głębi lądu. Na północ od niej leży strefa Bolgheri, a na wschód wzgórza Montalcino.

Klimat jest tu wyraźnie cieplejszy i bardziej suchy niż w Chianti, z łagodzącym wpływem morza i stałą bryzą, która osusza grona i ogranicza choroby grzybowe. Gleby są zróżnicowane: od piaszczystych przy wybrzeżu po gliniaste i wapienne w głębi.

Dla wina oznacza to jedno: ten sam Sangiovese, który w Chianti daje wino kwasowe i wiśniowe, tutaj dojrzewa pełniej i daje wino łagodniejsze w taninach, z dojrzalszym owocem.

Od bagien do winnic

Maremma przez stulecia była obszarem bagiennym, z malarią i rzadkim osadnictwem. Osuszanie prowadzono etapami od czasów Medyceuszy, a prace zakończono dopiero w dwudziestym wieku. Dlatego winiarsko jest to jedna z młodszych części Toskanii, mimo że winorośl rosła tu już w czasach etruskich.

Ta młodość ma praktyczny skutek: tutejsze apelacje są mniej obciążone tradycją i producenci mają większą swobodę. Obok Sangiovese sadzi się tu Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah i Vermentino, a wina często wychodzą pod szerokim oznaczeniem Maremma Toscana DOC.

Przez długi czas region uchodził za dostawcę win prostych. Zmieniło się to w ostatnich dekadach, gdy część producentów ze wzgórz zaczęła tu kupować ziemię, widząc, że przy niższych cenach gruntu można robić wina o dobrej jakości.

Morellino di Scansano

To najważniejsza apelacja Maremmy, z kategorią DOCG od 2007 roku. Nazwa Morellino to lokalne określenie Sangiovese, który musi stanowić co najmniej osiemdziesiąt pięć procent kupażu. Resztę uzupełniają zwykle odmiany lokalne albo międzynarodowe.

Wino jest średniego ciała, o barwie rubinowej, z aromatem dojrzałej wiśni, śliwki i ziół śródziemnomorskich. Od Chianti różni je łagodniejsza kwasowość i gładsze taniny, co czyni je winem łatwiejszym w piciu bez jedzenia i gotowym wcześniej.

Z naszej oferty tę apelację reprezentuje Ghiaccio Forte Morellino di Scansano DOCG za 66 zł, jedno z najtańszych wejść w toskańskie czerwone z kategorią DOCG.

Dla kogoś, kto uznaje Chianti za zbyt ostre, a Brunello za zbyt drogie, Morellino bywa rozwiązaniem obu problemów naraz.

Vermentino z Maremmy

Vermentino to odmiana śródziemnomorska, uprawiana też na Sardynii, w Ligurii i na Korsyce. W Maremmie daje wina o umiarkowanej kwasowości, z nutą cytrusów, zielonych ziół i wyczuwalną mineralnością, którą często opisuje się jako słoną.

W ofercie mamy Monte Bamboli Vermentino Maremma Toscana DOC za 169 zł oraz tańsze wersje z oznaczeniem Toscana IGT: Belvento Vermentino za 69 zł i Vermentino Il Nocio za 74 zł.

Przy toskańskich białych Vermentino stanowi przeciwwagę dla Vernaccii di San Gimignano, która pochodzi z wnętrza regionu i ma wyraźniejszą goryczkę migdała.

Maremma a wzgórza Toskanii

Ten sam szczep w trzech strefach daje trzy różne wina, a decyduje głównie temperatura i wysokość.

Chianti leży na wzgórzach od dwustu do pięciuset metrów, z chłodnymi nocami. Wino wychodzi świeże, kwasowe, wyraźnie wiśniowe, z taninami, które potrzebują czasu.

Montalcino jest cieplejsze i bardziej suche, z klonem Sangiovese Grosso. Brunello wymaga pięciu lat dojrzewania i daje wino o największej masie z całej trójki. Opisaliśmy je w tekście o Montalcino.

Maremma to klimat najcieplejszy, z wpływem morza. Wino jest gotowe najwcześniej, ma najłagodniejsze taniny i najdojrzalszy owoc, a kosztuje najmniej.

To nie jest hierarchia jakości, tylko różnica przeznaczenia. Morellino otwiera się we wtorek do makaronu, Brunello w sobotę do pieczeni.

Sangiovese w trzech strefach: zestawienie

Z czym podawać

Wina z Maremmy są mniej wymagające przy stole niż te ze wzgórz, bo mają łagodniejsze taniny.

Morellino do makaronów i pizzy. Sos pomidorowy, ragù, pizza z salami. Wino ma dość kwasowości, by poradzić sobie z pomidorem, i dość owocu, by nie wydawać się surowe. Więcej w tekście o winie do pizzy.

Morellino do grillowanych mięs. Kiełbaski, żeberka, drób z rusztu. Lekko schłodzone, do piętnastu stopni, sprawdza się też latem.

Vermentino do ryb i owoców morza. Smażone kalmary, krewetki, ryby z grilla. Nuta soli w winie odpowiada na morski charakter potrawy.

Vermentino do warzyw i serów świeżych. Sałaty z oliwą, mozzarella, młode pecorino. Reguły przy serach zebraliśmy w tekście o winie do włoskich serów.

Najczęstsze pytania

Co to jest Morellino di Scansano?

Czerwone wino z Maremmy, z kategorią DOCG, oparte w co najmniej osiemdziesięciu pięciu procentach na Sangiovese, który nazywa się tam Morellino.

Czy Morellino to inny szczep niż Sangiovese?

Nie, to lokalna nazwa tej samej odmiany. Różnicę w smaku robi cieplejszy klimat nadmorski, a nie inny surowiec.

Czym Morellino różni się od Chianti?

Morellino ma łagodniejsze taniny, dojrzalszy owoc i niższą kwasowość. Jest gotowe do picia wcześniej i zwykle tańsze.

Gdzie leży Maremma?

W południowo zachodniej Toskanii, od okolic Grosseto po granicę z Lacjum, między wybrzeżem Morza Tyrreńskiego a wzgórzami w głębi lądu.

Jakie białe wina powstają w Maremmie?

Przede wszystkim Vermentino, o profilu cytrusowo ziołowym z wyczuwalną nutą soli. Spotyka się też kupaże z odmianami międzynarodowymi.

Czy wina z Maremmy nadają się do leżakowania?

Morellino najlepiej pić w ciągu trzech do pięciu lat, Vermentino w ciągu roku lub dwóch. Do dłuższego przechowywania lepiej nadaje się Brunello z Montalcino.

Ile kosztują wina z Maremmy?

W naszej ofercie Morellino di Scansano kosztuje 66 zł, a Vermentino z tej strefy od 69 zł. To jedne z tańszych win toskańskich, jakie sprowadzamy.

Podsumowanie

Maremma to ta część Toskanii, w której Sangiovese dojrzewa nad morzem i daje wino łagodniejsze od tego ze wzgórz. Morellino di Scansano ma kategorię DOCG, gładkie taniny i cenę poniżej siedemdziesięciu złotych, a tutejsze Vermentino jest jednym z nielicznych białych tego regionu z wyraźnym charakterem.

Jeśli Chianti wydaje ci się zbyt ostre, a Brunello zbyt drogie, warto zacząć właśnie stąd. Pozostałe strefy i apelacje opisaliśmy w przewodniku po winach z Toskanii.