Frappato i Cerasuolo di Vittoria: jedyne DOCG Sycylii

Frappato to najlżejsza czerwona odmiana Sycylii i jedyny szczep, z którego powstaje wino na tej wyspie podawane schłodzone. W parze z Nero d’Avola tworzy Cerasuolo di Vittoria, jedyną apelację Sycylii w kategorii DOCG. Poniżej, czym się wyróżnia, dlaczego ten kupaż działa i jak czytać etykiety z południowo wschodniego krańca wyspy.

Czym jest Frappato

Frappato to czerwona odmiana uprawiana w południowo wschodniej części Sycylii, w okolicach Vittorii i Ragusy. Rośnie na charakterystycznych czerwonych glebach piaszczystych, blisko morza, co daje jej chłodniejsze noce niż w głębi wyspy.

Grono ma cienką skórkę i mało barwników, więc wino jest bardzo jasne, czasem na granicy ciemnego różu. Kwasowość jest średnia do wysokiej, a taniny niemal nieobecne. Alkohol rzadko przekracza trzynaście procent, co na Sycylii jest rzadkością.

W aromacie dominuje truskawka, czerwona porzeczka i wyraźna nuta fiołka, czasem biały pieprz. To profil, który bardziej kojarzy się z Beaujolais niż z południem Włoch.

Cerasuolo di Vittoria, jedyne DOCG wyspy

Na całej Sycylii jest tylko jedna apelacja w najwyższej kategorii i nie jest nią Etna, co bywa zaskoczeniem. To Cerasuolo di Vittoria, uznane w 2005 roku.

Wino powstaje z kupażu dwóch odmian: Nero d’Avola stanowi od pięćdziesięciu do siedemdziesięciu procent, Frappato resztę. Nazwa pochodzi od włoskiego cerasuolo, czyli wiśniowy, i odnosi się do barwy, która jest wyraźnie jaśniejsza niż w typowych winach z Nero d’Avola.

Uwaga na mylącą nazwę: Cerasuolo d’Abruzzo to zupełnie inne wino, różowe, z Abruzji, z odmiany Montepulciano. Łączy je tylko słowo oznaczające kolor wiśni.

W ofercie mamy Floramundi Cerasuolo di Vittoria DOCG za 149 zł.

Dlaczego ten kupaż działa

To rzadki przypadek apelacji, w której kupaż jest istotą rzeczy, a nie kompromisem wynikającym z niedoboru jednej odmiany.

Nero d’Avola osobno bywa ciężkie: ciemne, alkoholowe, o dojrzałym owocu, który przy wyższych temperaturach zbioru potrafi przejść w konfiturowy.

Frappato osobno bywa zbyt ulotne: świeże i aromatyczne, ale bez struktury, która utrzymałaby je przy jedzeniu dłużej niż kilka minut.

Razem jedno uzupełnia braki drugiego. Nero d’Avola daje ciało, barwę i głębię owocu, Frappato wnosi aromat, kwasowość i lekkość. Powstaje wino średniego ciała, o wiśniowej barwie, które można podać lekko schłodzone, a mimo to ma dość struktury do mięsa.

Vittoria DOC, czyli Frappato samodzielnie

Obok Cerasuolo działa apelacja Vittoria DOC, w której Frappato występuje bez towarzystwa. To najczystszy sposób, by poznać tę odmianę.

Wino jest wtedy bardzo jasne, o aromacie truskawki i fiołka, niemal bez tanin, z wyraźną kwasowością. Podaje się je schłodzone do czternastu, piętnastu stopni, czyli chłodniej niż większość czerwonych. W ofercie Bell’Assai Vittoria DOC Frappato za 149 zł.

Frappato pojawia się też w kupażach poza apelacją, na przykład z Nerello Mascalese w Cara Terra Rosso za 99 zł, butelkowanym bez filtrowania.

Czerwone z południowego wschodu: zestawienie

Z czym podawać

Lekkość i niskie taniny czynią z Frappato wino nietypowe dla Sycylii: pasuje tam, gdzie zwykle sięga się po białe albo różowe.

Warzywa i dania bezmięsne. Bakłażan, papryka, ciecierzyca, caponata. Wino nie przytłacza warzyw, a jego kwasowość radzi sobie z octem, który w sycylijskiej kuchni pojawia się często.

Ryby o wyraźnym smaku. Tuńczyk z grilla, ryba w sosie pomidorowym. To jedno z nielicznych czerwonych, które przy rybie nie zgrzyta.

Wędliny i przekąski. Salami, szynka, sery półtwarde. Przy desce wędlin Frappato sprawdza się lepiej niż wina o mocnej strukturze.

Pizza i makarony z pomidorem. Zwłaszcza w wersji Cerasuolo, która ma więcej ciała. Szerzej w tekście o winie do pizzy.

Oba wina warto podać schłodzone, w okolicach czternastu, piętnastu stopni. W temperaturze pokojowej tracą świeżość, która jest ich główną zaletą.

Najczęstsze pytania

Co to jest Cerasuolo di Vittoria?

Jedyna apelacja Sycylii w kategorii DOCG, z południowo wschodniej części wyspy. Powstaje z kupażu Nero d’Avola i Frappato.

Czy Cerasuolo di Vittoria to wino różowe?

Nie, to wino czerwone, choć o jaśniejszej barwie niż typowe sycylijskie czerwone. Mylące bywa podobieństwo nazwy do różowego Cerasuolo d’Abruzzo z Abruzji.

Jak smakuje Frappato?

Truskawka, czerwona porzeczka i fiołek, przy niemal zerowych taninach i wyraźnej kwasowości. Profil bliższy winom z chłodniejszych regionów niż południu Włoch.

Czy czerwone wino można podawać schłodzone?

Przy Frappato i Cerasuolo di Vittoria jak najbardziej, a nawet trzeba. Czternaście do piętnastu stopni wydobywa z nich aromat, a temperatura pokojowa go spłaszcza.

Dlaczego Etna nie ma kategorii DOCG?

Apelacja Etna ma kategorię DOC, uzyskaną w 1968 roku, jedną z pierwszych na wyspie. Wyższa kategoria nie zawsze idzie w parze z renomą, a wina z Etny należą dziś do najdroższych na Sycylii.

Ile wynosi udział Frappato w Cerasuolo di Vittoria?

Od trzydziestu do pięćdziesięciu procent, resztę stanowi Nero d’Avola.

Czy Frappato nadaje się do leżakowania?

Raczej nie, pije się je młode, w ciągu dwóch do czterech lat. Jego zaletą jest świeżość aromatu, a nie rozwój w butelce.

Podsumowanie

Frappato to najlżejsze czerwone Sycylii i odmiana, która sama w sobie bywa zbyt ulotna, a w parze z Nero d’Avola tworzy jedyne DOCG wyspy. Cerasuolo di Vittoria jest dowodem na to, że kupaż potrafi być czymś więcej niż sumą składników.

Jeśli szukasz czerwonego wina na lato albo do warzyw, to kierunek wart sprawdzenia. Pozostałe odmiany i apelacje wyspy opisaliśmy w przewodniku po winach z Sycylii.