Wino do makowca, sernika i piernika: świąteczne wypieki

Makowiec, sernik, piernik i keks to część świątecznego stołu, przy której wino znika najszybciej. Zwykle pojawia się kawa, czasem nalewka, rzadko kiedy ktoś myśli, co postawić obok. Tymczasem to moment, w którym jeden kieliszek potrafi zrobić więcej wrażenia niż całe wcześniejsze wino do obiadu. Poniżej, co podać do polskich wypieków i do włoskiego panettone.

Zasada, od której się zaczyna

Przy deserach obowiązuje jedna reguła, która rozwiązuje większość przypadków: wino musi być co najmniej tak słodkie jak deser. Jeśli jest mniej słodkie, zrobi się kwaśne i cienkie, bo cukier z ciasta zje jego owoc.

Dlatego do makowca czy sernika nie podajemy wina wytrawnego, nawet najlepszego. Zamiast tego szukamy wina słodkiego albo likierowego, w mniejszym kieliszku i w niewielkiej ilości. Deser pije się łykami, nie szklankami.

Makowiec

Mak jest intensywny, lekko orzechowy i gorzkawy, a makowiec zawsze ma w sobie bakalie i często skórkę pomarańczową. To deser, który znosi wino o wyraźnym charakterze.

Najlepsze połączenie to Recioto della Valpolicella DOCG Classico za 135 zł. Wino czerwone, słodkie, z podsuszanych winogron, o nucie suszonej wiśni i śliwki. Przy maku i bakaliach wypada znakomicie, bo ma słodycz i kwasowość jednocześnie.

Tańsza propozycja w innym kierunku to Carati Moscato Sweet za 59 zł, wino słodkie i musujące, o nucie brzoskwini i kwiatu akacji. Z makowcem tworzy kontrast, który dobrze działa po ciężkim obiedzie.

Sernik

Sernik jest kremowy i kwaskowy od twarogu, a przy wersji z rodzynkami jeszcze słodszy. Potrzebuje wina słodkiego, ale z wyraźną kwasowością, inaczej całość zrobi się ciężka.

Goldmuskateller Moscato Giallo za 99 zł ma aromat moreli i białego kwiatu przy niskim ciężarze. Do sernika pasuje lepiej niż wino czerwone, bo nie wchodzi w konflikt z twarogiem.

Jeśli sernik jest z polewą czekoladową, lepiej zmienić kierunek na Recioto della Valpolicella, bo czekolada potrzebuje ciemnego owocu.

Przy serniku na zimno z owocami dobrze zadziała też Estissa Malvasia di Cagliari DOC za 148,72 zł, wino sardyńskie o nucie suszonych owoców i migdałów.

Piernik i keks

Piernik to przyprawy: cynamon, goździki, imbir, kardamon, zwykle plus powidła i czekolada. Keks dokłada do tego bakalie i orzechy. Oba potrzebują wina z korzenną nutą, nie z czystym owocem.

Najtrafniejszy wybór to Barbera Appassimento za 74 zł. Wino z podsuszanych winogron, więc ma skoncentrowany owoc i nutę suszonej śliwki, która z przyprawami piernika łączy się bezpośrednio. Formalnie jest wytrawne, ale przy słodyczy piernika wypada zaskakująco dobrze.

Przy pierniku z polewą czekoladową alternatywą jest Amaro Monasticus za 165 zł, ziołowy likier podawany po obiedzie. Goryczka i przyprawy to ten sam kierunek, a niewielki kieliszek robi przy pierniku dokładnie to, co trzeba.

Szarlotka i ciasta owocowe

Szarlotka jest kwaśna od jabłek, z cynamonem i kruszonką. Tu nie trzeba wina bardzo słodkiego, wystarczy wino o nucie jabłka i miodu.

Carati Moscato Sweet za 59 zł jest najprostszym rozwiązaniem i do szarlotki pasuje wprost. Jeśli szarlotka jest podana ciepła z lodami, równie dobrze zadziała Goldmuskateller.

Przy ciastach z wiśnią albo śliwką lepiej sięgnąć po wino czerwone słodkie, czyli Recioto.

Panettone, czyli włoska wersja świątecznego ciasta

Włosi mają własny świąteczny wypiek i jest on bliższy polskiej babce niż makowcowi: panettone to wysokie ciasto na naturalnym zakwasie, z bakaliami albo z kremem. Przy świątecznym stole działa dobrze jako odmiana od makowca, zwłaszcza drugiego dnia.

Wersja klasyczna za 109 zł, z rodzynkami i skórką pomarańczową, najlepiej komponuje się z winem musującym słodkim, czyli z Carati Moscato Sweet. To połączenie jest we Włoszech standardem świątecznym.

Wersje czekoladowe, na przykład z czekoladą i wiśnią za 119 zł albo z czekoladą i pomarańczą za 104 zł, proszą o Recioto.

Do panettone z kremem cytrynowym za 99 zł najlepiej podać sycylijskie limoncello za 119 zł, bardzo zimne, w małych kieliszkach. Po ciężkim obiedzie to rozwiązanie działa lepiej niż kolejne wino.

Czekolada i pralinki

Czekolada jest trudna, bo tłuszcz kakaowy pokrywa podniebienie i blokuje aromaty wina. Przy czekoladzie mlecznej wino słodkie musujące radzi sobie dobrze, przy gorzkiej potrzebny jest już ciemny owoc albo coś mocniejszego.

Do czekolady mlecznej z kremem pistacjowym za 32 zł pasuje Moscato. Do ciemnej czekolady z kremem orzechowym za 32 zł lepsze będzie Recioto.

Dla kogoś, kto po deserze woli kieliszek czegoś mocniejszego, dobrym wyborem jest grappa Dieci e Lode za 169 zł, dojrzewająca w beczce i opisywana jako grappa do tiramisu.

Bez alkoholu do deseru

Deser to część kolacji, przy której osoba niepijąca ma zwykle najmniej wyboru, bo o tej porze wszyscy inni przechodzą na coś słodkiego i mocnego. Tymczasem akurat do deseru kategoria bezalkoholowa pasuje najlepiej z całego stołu, bo słodyczy nie trzeba niczym udawać.

Pierwszy wybór to KOMBWINE Meg Moscato za 72 zł. Powstaje z Moscato, czyli tej samej odmiany, którą polecamy do makowca i panettone w wersji alkoholowej, i zachowuje jej kwiatowy aromat. Podane w kieliszku do wina słodkiego jest realnym odpowiednikiem Moscato, nie zamiennikiem z konieczności.

Do sernika i do ciast owocowych dobrze zadziała Bellini Zero Cipriani za 54 zł, musujący koktajl brzoskwiniowy bez alkoholu. Przy deserach kremowych brzoskwinia i bąbelki robią to samo, co wino musujące słodkie.

Jeśli potrzebujesz czegoś prostszego i tańszego, Graziano’s Bellini ZERO za 9,99 zł sprzedajemy w małych butelkach, więc można postawić jedną przy każdym nakryciu. Dostępny jest też karton dwunastu butelek za 99 zł, co przy większej rodzinie wychodzi taniej.

Osobna propozycja dla kogoś, kto nie pije, ale nie lubi słodkiego: Amaro LeonZero za 79 zł, bezalkoholowy amaro ziołowy. Po ciężkim obiedzie pełni dokładnie tę samą funkcję, co klasyczny amaro, czyli zamyka posiłek goryczką. Przy pierniku i keksie to jedno z najlepszych połączeń na całym stole.

Przy kawie z deserem sprawdza się także Mandarino Verde Zero za 8,99 zł, bo cytrusowa goryczka przecina słodycz ciasta.

Tabela połączeń

Czego unikać

Wina wytrawnego do słodkiego ciasta. To najczęstszy błąd przy deserach. Nawet bardzo dobre wino wytrawne przy serniku wyda się kwaśne i puste.

Dużych kieliszków. Wino słodkie podaje się w mniejszej ilości i w mniejszym kieliszku, zwykle siedemdziesiąt pięć do stu mililitrów. Butelka wystarcza wtedy na wiele osób.

Wina słodkiego w temperaturze pokoju. Przy dwudziestu stopniach słodycz robi się kleista. Wina słodkie białe podajemy w okolicach ośmiu stopni, czerwone słodkie w okolicach czternastu.

Łączenia wina z lodami. Zimno znieczula podniebienie i wino przestaje być wyczuwalne. Jeśli w deserze są lody, lepiej podać wino osobno, przed albo po.

Najczęstsze pytania

Jakie wino do makowca?

Recioto della Valpolicella, czyli czerwone wino słodkie z podsuszanych winogron. Ma nutę suszonej wiśni, która łączy się z makiem i bakaliami. Tańszą alternatywą jest Moscato słodkie musujące.

Jakie wino do sernika?

Białe wino słodkie z kwasowością, na przykład Moscato Giallo. Przy serniku z polewą czekoladową lepiej wybrać wino czerwone słodkie.

Co podać do piernika?

Wino z korzenną nutą, na przykład Barbera Appassimento, albo ziołowy amaro w małym kieliszku. Czyste wino owocowe przy przyprawach piernika wypada płasko.

Czym jest panettone?

Włoskim świątecznym ciastem na naturalnym zakwasie, wysokim i puszystym, z bakaliami albo z kremem. Tradycyjnie podaje się je z winem musującym słodkim, na przykład z Moscato.

Jakie wino do czekolady?

Do mlecznej Moscato słodkie, do gorzkiej Recioto albo coś mocniejszego, na przykład grappa. Tłuszcz kakaowy pokrywa podniebienie, więc wino musi mieć wyraźny owoc albo wyższy alkohol.

Co podać niepijącemu do deseru?

KOMBWINE z Moscato albo Bellini Zero, bo oba mają słodycz i bąbelki potrzebne przy ciastach. Dla kogoś, kto nie lubi słodkiego, lepszym wyborem jest bezalkoholowy amaro.

Podsumowanie

Przy deserach wino musi być co najmniej tak słodkie jak ciasto. Recioto rozwiązuje makowiec, piernik i czekoladę, Moscato sernik, szarlotkę i panettone, a amaro zamyka ciężki obiad goryczką. Podawaj w małych kieliszkach i zimniej, niż się wydaje.

Wcześniejsze dania opisaliśmy we wpisach o winie do świątecznego mięsa i o winie do barszczu i pierogów. Jeśli ktoś przy stole nie pije, zajrzyj do przewodnika po świętach bez alkoholu.

Dobór do pozostałych dań, od wigilijnych ryb po świąteczne pieczyste, zebraliśmy w przewodniku po winach na święta.